Filtr alkalizujący a jonizator elektrolityczny — czym się różnią

W sklepach internetowych oba produkty często stoją obok siebie pod hasłem „jonizator wody" — dzbanek za kilkadziesiąt złotych i urządzenie przepływowe za kilka tysięcy. Klient widzi podobne obietnice (wyższe pH, „zdrowsza woda") i zakłada, że różni je tylko cena. Różni je mechanizm. Jeden dodaje coś do wody, drugi rozdziela to, co w niej już jest.

Dzbanek albo nakrętka filtrująca zawiera wkład z granulkami mineralnymi — zwykle związki wapnia i magnezu. Woda przepływa przez ten wkład, część minerałów się w niej rozpuszcza, a pH rośnie, bo do wody trafia więcej jonów o odczynie zasadowym. To zwykła reakcja chemiczna: coś z zewnątrz trafia do wody i zmienia jej skład. Żadnego prądu, żadnych płyt, żadnej elektrolizy.

Efekt bywa zauważalny w smaku — woda robi się „miększa", mniej metaliczna. Sam pomiar pH też pójdzie w górę, zwykle do 8–9. Problem w tym, co ten pomiar naprawdę pokazuje.

Jonizator przepływowy nie dodaje do wody żadnych substancji z zewnątrz. Prowadzi prawdziwą elektrolizę: woda przepływa przez komorę z płytami z platynowanego tytanu podłączonymi do prądu, a pole elektryczne rozdziela jony już rozpuszczone w wodzie na dwa strumienie — zasadowy i kwasowy. Mechanizm krok po kroku, z analogią do magnesu i opiłków, opisuję w tekście jak działa jonizator wody.

Różnica nie jest kosmetyczna. Dzbanek zmienia skład wody, dosypując minerały. Jonizator zmienia rozkład tego, co w wodzie było od początku — i robi to prądem, nie wkładem, który się rozpuszcza.

ORP (potencjał oksydacyjno-redukcyjny) to mierzalna wartość w miliwoltach, opisana szerzej w tekście ORP wody — co to jest. Elektroliza w jonizatorze dostarcza do wody elektrony na płytach, dzięki czemu strumień zasadowy osiąga wartość ujemną — w topowych modelach nawet do −722 mV. Filtr alkalizujący tego mechanizmu nie ma. Podniesienie pH przez dosypanie minerałów nie jest tym samym co dostarczenie elektronów, więc ORP wody z dzbanka zwykle zostaje dodatni albo spada nieznacznie i niestabilnie — bez porównania do elektrolizy.

Dzbanek daje jeden efekt — podwyższone pH wody do picia, i tyle. Jonizator elektrolityczny reguluje moc i kierunek prądu na płytach, więc z jednego urządzenia wychodzi kilka wariantów wody: od mocno kwasowej (pH 2,5, higiena) po mocno zasadową (pH 11,5, namaczanie warzyw), wybieranych przyciskiem. Pełną tabelę zastosowań opisuję w Woda Kangen.

Wkłady w dzbankach są tanie, ale wyczerpują się szybko — po kilku tygodniach albo kilkuset litrach, zależnie od producenta, i trzeba je kupować regularnie. W jonizatorze Enagic rolę wstępnego filtra pełni wkład FC1, wystarczający na ok. 6000 litrów albo 6–12 miesięcy przy przeciętnym zużyciu w domu. Samo urządzenie — z płytami z czystej platyny — projektowane jest na dekady, nie na sezon.

Dzbanek ma sens, jeśli zależy Ci wyłącznie na smaku i chcesz przetestować temat niewielkim kosztem — na przykład w wynajmowanym mieszkaniu albo zanim zdecydujesz się na coś większego. Nie kupujesz nim jednak elektrolizy, tylko wodę z dodanymi minerałami, więc porównywanie go z jonizatorem po ORP czy liczbie rodzajów wody mija się z celem.

Jonizator elektrolityczny ma sens, gdy zależy Ci na mierzalnym, powtarzalnym parametrze wody na lata, pełnym zakresie zastosowań (picie, gotowanie, higiena, sprzątanie) i sprzęcie, który nie wymaga wymiany co miesiąc. To wyższy próg wejścia, ale i inna kategoria produktu — nie ulepszona wersja dzbanka, tylko osobne urządzenie. Modele Leveluk i ich parametry zestawiam w dziale Jonizatory, a obok siebie porównuję je w porównywarce jonizatorów. Jak dobrać konkretny model do liczby domowników, piszę w poradniku wyboru.

Nie wiesz, który wariant pasuje do Twojej sytuacji? Najszybciej rozwiać wątpliwości na bezpłatnej rozmowie — z pomiarem wody na miejscu.